ปวดศีรษะในทางแพทย์แผนจีนมองว่าอย่างไร?

ปวดศีรษะในทางแพทย์แผนจีนมองว่าอย่างไร?

ปวดศีรษะเป็นอาการที่สามารถพบได้ในทุกคน ทุกเพศ ทุกวัย สามารถเกิดได้เป็นบางบริเวณหรือทั่วศีรษะ หากมีอาการปวดศีรษะเป็นชั่วขณะหรือเวลาใดเวลาหนึ่งเราสามารถทานยาเพื่อระงับอาการปวดเพื่อทุเลาได้ แต่หากที่เป็นปัญหาที่มีอาการปวดแบบเรื้อรัง ปวดหัวไม่หายเลย ซึ่งทำให้มีผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและในการทำงานหรือหากต้องมีการเพิ่มปริมาณยาเพื่อใช้ในการระงับอาการปวดอาจจะเป็นปัญหาให้กับผู้ป่วยในระยะยาวได้

 

ในปัจจุบันอาการปวดศีรษะเรื้อรังนั้นมีแนวโน้มที่จะเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะการปวดศีรษะจากความเครียด และ ปวดศีรษะข้างเดียวหรือที่เรียกว่าปวดศีรษะไมเกรน ที่พบบ่อยและมากขึ้นเรื่อยๆ ปวดศีรษะมักเกิดในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย ผู้ป่วยมักจะรู้สึกปวดศีรษะอย่างรุนแรง โดยมีอาการปวดแบบตุบ ๆ ที่ด้านหน้าหรือด้านข้างของศีรษะ

 

การวินิจฉัยอาการปวดศีรษะโดยแพทย์แผนจีนนั้นแบ่งเป็น 2 ส่วน โดย

 

1) การวินิจฉัยแยกกลุ่มอาการตามตำแหน่งที่เกิดบนเส้นลมปราณ

 

- เส้นลมปราณหยางหมิง ตำแหน่งปวดบริเวณ หน้าผาก คิ้ว ดั้งจมูก

 

- เส้นลมปราณซ่าวหยาง ตำแหน่งปวดบริเวณด้านข้างของศีรษะ มักพบเพียงด้านใดด้านหนึ่ง

 

- เส้นลมปราณไท่หยาง ตำแหน่งปวดบริเวณศีรษะด้านหลังช่วงที่ใช้หนุนหมอน หรือปวดลามลงมาจนถึงบริเวณท้ายทอย

 

- เส้นลมปราณเจ๋วอิน ตำแหน่งปวดบริเวณ กระหม่อม หรือปวดลามมาถึงลูกตา

 

2) การวินิจฉัยแยกกลุ่มอาการตามปัจจัยภายในหรือภายนอก

 

-  อาการปวดศีรษะจากปัจจัยภายนอก :อาการปวดมักเกิดขึ้นรวดเร็ว ปวดลามลงไปถึง คอ ไหล่ หลัง ปวดแบบไม่หยุด ค่อนข้างมีสาเหตุการเกิดที่ชัดเจน เช่น คนไข้ไปตากลม ตากฝน ตากแดดมา สามารถแยกกลุ่มอาการปวดศีรษะจากภายนอกออกเป็นปัจจัยจาก ลมเย็น ลมร้อน ลมชื้น ได้เป็นต้น

 

- อาการปวดศีรษะจากปัจจัยภายในร่างกาย :อาการปวดมักเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ปวดศีรษะเป็นๆหายๆ ติดต่อกัน ส่วนมากมักพบอาการเวียนศีรษะร่วมด้วย เมื่อผู้ป่วยทำงานหนัก พักผ่อนไม่เพียงพอ หรือ อารมณ์แปรปรวน จะกระตุ้นให้เกิดอาการ หรือกระตุ้นให้อาการที่เป็นอยู่หนักขึ้น แยกกลุ่มอาการปวดศีรษะจากปัจจัยภายในเป็น ภาวะหยางของตับมากเกินไป ภาวะสารน้ำของไตไม่เพียงพอ ภาวะเลือดและลมปราณพร่อง และภาวะของเส้นเลือดและเส้นลมปราณในสมองอุดตัน ได้เป็นต้น

 

แพทย์จีนมองว่าสาเหตุหลักของอาการปวดศีรษะมาจาก ‘ลม’ ที่เป็นปัจจัยการเกิดโรคภายนอกมากระทบร่างกาย รวมไปถึงอารมณ์ อาหารการกิน และความพร่องของร่างกายผู้ป่วย ล้วนเป็นปัจจัยเสริมให้ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะทั้งสิ้น ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ เลือดและลมปราณพร่องไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ หรือในบางกรณีเกิดการอุดตันของเส้นเลือด เส้นลมปราณที่ทำหน้าที่หล่อเลี้ยงสมอง จึงทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ นั่นเอง

 

1. กลุ่มอาการลมเย็นกระทบศีรษะ ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะทั่วบริเวณ อาการปวดค่อนข้างรุนแรง ปวดไปถึงคอและหลัง กลัวลมเย็น ปากแห้งไม่กระหายน้ำ ลิ้นสีแดงอ่อน ฝ้าขาวบาง ชีพจรตึงแน่นลอย

 

2.กลุ่มอาการลมร้อนกระทบศีรษะ ผู้ป่วยมีอาการปวดตึงศีรษะ มีไข้กลัวลม หน้าแดงกล่ำ คอแห้งกระหายน้ำ ท้องผูก ปัสสาวะสีเหลืองเข้ม ขอบลิ้นและปลายลิ้นแดง ฝ้าเหลืองบาง ชีพจรลอยเร็ว

 

3. กลุ่มอาการลมชื้นกระทบศีรษะ ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะเหมือนถูกมัดไว้ แขนขารู้สึกหนัก ตัวร้อนรุมๆ แน่นหน้าอก เบื่ออาหาร ปัสสาวะไม่คล่อง อุจจาระเหลว ลิ้นแดงอ่อน ฝ้าขาวเหนียว ชีพจรลื่นหรือลอยอ่อน

 

4. กลุ่มอาการหยางตับกําเริบขึ้นบน ผู้ป่วยมีอาการปวดตึงศีรษะหรือปวดแบบดึงรั้ง ปวดศีรษะส่วนใหญ่มักเป็นด้านข้างทั้งสองด้าน เวียนศีรษะ ตาลาย กระวนกระวายใจ โมโหง่าย หน้าแดง ตาแดง ปากขม ปวดสีข้าง นอนไม่หลับ ฝันมาก ลิ้นแดง ฝ้าเหลืองบาง หรือฝ้าน้อย

 

5. กลุ่มอาการเลือดพร่อง ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะหน่วงๆเรื่อยๆ สีหน้าไม่สดชื่น เวียนศรีษะ ใจสั่น นอนไม่หลับ ฝันมาก ลิ้นซีดฝ้าขาวบาง ชีพจรเล็กหรือเล็กอ่อน

 

6. กลุ่มอาการไตพร่อง ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะแบบกลวงโล่ง เอวและเข่าเมื่อยอ่อนแรง เวียนศีรษะ มีเสียงในหู ขี้ลืม น้ำกามเคลื่อน ตกขาว อ่อนเพลีย ไม่มีแรง หากไตหยางพร่องจะมีอาการไม่ชอบหนาวแขนขาเย็น หากไตอินพร่องจะมีอาการหน้าแดงระเรื่อ ร้อน ร้อนฝ่ามือฝ่าเท้า เหงื่อออกกลางคืน ลิ้นใหญ่ซีดหรือลิ้นแดง ฝ้าขาวบาง หรือฝ้าน้อย ฝ้าลอก

 

7. กลุ่มอาการเสลดกระทบศีรษะ ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะหนักๆ ท้องและหน้าอกแน่น เบื่ออาหารคลื่นไส้อาเจียน เวียนศีรษะตาลาย อ่อนเพลียไม่มีแรง ลิ้นแดงอ่อน ฝ้าขาวหนา ชีพจรลื่นหรือตึงลื่น

 

8. กลุ่มอาการเลือดคั่งกระทบศีรษะ ผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรงหรือปวดเหมือนเข็มแทง เมื่อเวลาผ่านไป อาการไม่ทุเลาลง ตำแหน่งที่ปวดอยู่กับที่ กลางวันอาการจะเบาลงกลางคืนอาการจะมากขึ้น มีประวัติอุบัติเหตุที่ศีรษะ หรือมีประวัติปวดศีรษะเป็นระยะเวลานาน ลิ้นแดงคล้ำ หรือขอบลิ้นแดงมีจ้ำเลือด จุดคล้ำ หรือเส้นเลือดดำใต้ลิ้นพอง ฝ้าขาวบาง ชีพจรเล็กตึงหรือเล็กฝืด

 

บางทีการปวดหัวอาจเกิดจากความเครียดสะสมลองหาสมุนไพรคลายเครียดรับประทานเพื่อบำรุงร่างกาย หรือถั่งเช่าสกัด

 

อ้างอิง การรักษาอาการปวดศีรษะด้วยแพทย์แผนจีน – ฝังเข็ม ครอบแก้ว ยาจีน ความงาม Mandarin Clinic Acupuncture (mandarin-clinic.com)

ยาสมุนไพรจีน,สมุนไพรจีนโบราณ,ยาจีน,ตำรับ,ร้านขายยาจีน